Than phiền

Chương 4: Quy tắc thông thường về bố trí quân cờ

Bài 1: Góc vàng, biên bạc, ở giữa là cỏ khô

Trước đây chúng ta đã học qua một số cách ăn quân như vặn đầu dê, bắt đôi, vồ ngược cũng đã học cách làm thế nào để chạy thoát khỏi nguy hiểm, đối sát đọ khí và tri thức về sống chết. qua việc học tập các tri thức trên, chúng ta đã có một hiểu biết nhất định về cờ Vây, về khả năng chơi cờ cũng từng bước được nâng cao, để có cơ sở chuẩn bị cho việc chính thức chơi ván cờ thực sự, chúng ta cần có kiến thức về sự bố trí quân cờ. Chữ "vây" trong cờ vây bao gồm ý nghĩa về 2 mặt: 1 là vây bắt quân đối phương, 2 là vây chiếm địa bàn lãnh thổ, mục đích cuối cùng của ăn quân cũng là muốn chiếm nhiều lãnh thổ. Khi bắt đầu ván cờ (giai đoạn bố cục-bố trí cục thế), đều phải tranh chiếm trước các điểm quan trọng, về sau 2 bên triển khai chiến đấu kịch liệt, cuối cùng 2 bên đều tranh chiếm đến các vùng biên giới. Thế thì những điểm quan trọng trong giai đoạn bố cục là những điểm ở đâu? Trong chương này ta có thể trả lời câu hỏi này.

Hình 1 : Để vây được 1 điểm ở vùng giữa bàn phải dùng 4 quân cờ, ở biên dùng 3 quân, ở góc chỉ dùng 2 quân.

Hình 2 : Cũng như vậy, để vây 12 điểm, ở giữa bàn cần dùng 18 quân, ở biên trên dùng 12 quân, ở góc chỉ dùng 8 quân.

Qua 2 hình trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy ở góc là dễ chiếm nhất, tiếp theo là biên, vùng giữa bàn khó chiếm nhất. Vì thế trong cờ Vây có câu nói: góc vàng, biên bạc, ở giữa là cỏ khô . Câu nói này nói lên mức độ quan trọng của 3 vùng góc, biên, và trung tâm. Góc dễ chiếm nhất, vì thế chiếm góc trước, nhưng cụ thể chiếm như thế nào?

Hình 3: Đen 1 đặt ở điểm có toạ độ 1,1 được không? Tất nhiên không tốt, trắng đi ở 2 khiến đen 1 bị chết.

Hình 4 : Đen 1 đặt ở điểm 2,2 được không? Trắng đi ở điểm 3,3 để vây quân đen, tiếp đến 10 ngừng, tuy nhiên đen sống trong góc, nhưng ngoại thế (thế bên ngoài) của trắng rất mạnh, đen vẫn bất lợi.

Hình 5 : Đen 1 đặt ở hàng 5, muốn chiếm đất rất lớn, nhưng không thể khống chế nổi, trắng 2 chiếm vị trí sao, đen 1 hầu như không lấy được đất. Vì thế khi mới đầu, chiếm góc không nên ở vị trí quá cao hay quá thấp, thường ở hàng 3, hàng 4 là được.

Hình 6 : Trong giai đoạn đầu của ván cờ, đen dùng 8 quân vây 12 điểm là tốt hay xấu? Tất nhiên không tốt, hoàn toàn không cần thiết, so với 8 quân trắng chiếm giữ nhiều địa phương quan trọng thì đen quả là bất lợi.

Hình 7 : Đen dùng 2 quân cờ thủ góc cũng được, kiểu này gọi là vô ưu giác (góc không lo), hoặc gọi là bay gần giữ góc

Hình 8 : 3 quân đen vây đất rất hay, 2 bên hàng 3 ở giữa hàng 4, nhịp nhàng phối hợp vừa linh hoạt vừa chắc chắn..

Được mailandfan sửa chữa / chuyển vào 00:38 ngày 16/04/2003

Gửi lúc 00:17, 16/04/03

Than phiền

Bài 3: Ý thức tấn công và phòng thủ

Chơi cờ Vây cũng như múa gậy, đánh quyền cũng cần có tấn công và phòng thủ. Từ lúc bắt đầu ván cờ đến cuối ván cờ đều cần quan tâm để ý. Muốn nâng cao trình độ cờ, quan trọng là phải tăng cường ý thức công thủ.

1. Ý thức tiến công

Tích cực chủ động tiến công là thủ đoạn chủ yếu để đạt đến thắng lợi. Nếu có thế tấn công đối phương nhất định cần tiến công, khi nào không thể tấn công hoặc khi đòn đánh không hiệu quả mới nghĩ đến cách phòng thủ thế nào hoặc nghĩ các đối sách khác.

Hình 1 : Trắng "tam giác" bẻ, đen nên nhường cho trắng từ hàng 2 chạy ra không ?

Hình 2 : Đen đương nhiên cần chặn lại, không cần biết góc trắng sống hay chết đều phải vây trắng ở bên trong. Trắng 2 nối, đen 3 cũng nối, trắng 4 tạo sống, đen 5 hổ khống chế quân trắng ở bên ngoài, thế đen rất dày.

Hình 3 : Trắng "tam giác" đả nhập vào, đen ứng đối như thế nào?

Hình 4 : Đen 1 chọc, nghĩ rằng giữ chắc đất góc, trắng 2 vui vẻ kéo lên, đen bị chia thành 2 nửa, lại không thể công trắng nữa, trong góc vẫn có điểm A để trắng đánh đòn “điểm tam tam”. Đen thất bại.

Hình 5 : Đen 1 đè là tất nhiên (trong phạm vi biên và góc đặt một quân sát phía trên quân đối phương gọi là “đè”) tiếp theo đến trắng 4, tuy cờ trắng sống được, nhưng thế đen rất “dày”.

Hình 6 : Trắng đả nhập một quân vào đất đen, đen đối phó thế nào ?

Hình 7 : Đen 1 trấn, công kích quân trắng, trắng 2 bay xa chạy thoát, đen công kích vô hiệu. Đen muốn công kích trắng là đúng, nhưng chọn lưa phương án công kích không thảo đáng, vì thế chẳng làm gì nổi quân trắng.

Hình 8 : Đen 1 đâm vai (ở biên và góc, đặt 1 quân chếch ở góc chéo hình vuông so với quân đối phương sẵn có gọi là “đâm vai”), trắng 2 kéo dài, đen 3 bẻ đầu, trắng ở vào hoàn cảnh khó khăn.

Hình 9 : Trắng "tam giác" chọc, đen ứng phó ra sao?

Hình 10 : Đen 1 “đứng”, trắng 2 xuyên qua, đen thất bại. Đen bị trắng chia làm 2 nửa, không những chẳng cách gì công trắng lại gặp phải sự công kích của quân trắng.

Hình 11 : Đen 1 chặn lại tất nhiên, tuyệt không thể để cho trắng xuyên qua (kiên quyết bảo đảm liên lạc cho quân bên mình), tiếp đến đen 5, trắng tuy có đất ở bên trên nhưng ngoại thế của bên đen rất dày, đen thoả mãn.

Gửi lúc 00:08, 18/04/03

Than phiền

Bài 4: Tính toán thắng bại

Trên thế giới hiện tồn tại 3 cách tính thắng-bại, mà thực ra kết quả ít khi sai khác nhau.

1. Cách tính “quân” kiểu Trung Quốc: Sử dụng ở các giải cờ trong nước và quốc tế tổ chức tại Trung Quốc.
2. Cách tính “mục” (giao điểm trống chiếm được) Nhật Bản: Sử dụng ở Nhật Bản, Hàn Quốc...
3. Cách tính “quân” của họ Ứng: đây là phương pháp đếm quân do ông Ứng Xưng Kỳ người Đài Loan khởi xướng. (cách này nói chung không áp dụng rộng rãi)

Cách đếm “mục” (mắt) theo kiểu Nhật Bản.

Hình trên là diễn biến của một ván cờ giữa 2 tay cờ nghiệp dư.
Người đi bên trắng: Paul Clarke 7kyu
Người đi bên đen: Jim Edward 7kyu
Sau 228 nước cờ (226 pass) đen ăn được 16 quân, trắng ăn được 7 quân. Những quân bị ăn này đều đã được cất riêng.

Bước 1: Xác định rõ các quân cờ đã chết (chết kỹ thuật) trên bàn cờ (đen chết 14, trắng chết 23_các quân có dấu "tam giác"), sau đó hai bên nhặt những quân đó để chung với các tù binh bị ăn trước đó (trong khi đánh cờ). Tổng công đen chết 21 (7+14) trắng chết 39 (16+23).

Bước 2: Sau khi nhặt ra ta có bàn cờ giống như hình trên. Tiếp theo đếm số giao điểm trống có trong lãnh thỗ mỗi bên. Số giao điểm của đen là 95 trừ đi tổng số tù binh bị mất là 21 còn 74.
Số giao điểm của Trắng là 99 trừ đi tổng số tù binh bị mất là 39 còn 60, vậy đất trắng là 60.

Vì đen đi trước có lợi hơn nên người ta thường quy ước bên trắng được bù thêm 5,5 điểm, (gọi là komi 5,5) để cho kết quả công bằng hơn. Vậy trắng được tính là chiếm được 64.5 điểm (59+5,5)
So số điểm 2 bên chiếm được với nhau, trắng kém 8,5 điểm.
Kết luận: Đen thắng 8,5 điểm.

Ghi chú: Trên đây là cách giải thích bản chất vấn đề. Để thuận tiện và rõ ràng cho viêc đếm điểm, người ta thường lấp các quân bị chết đã nhặt ra vào vùng đất cùng màu (đen chết lấp vào đất đen, trắng chết lấp vào đất trắng)-gọi là chôn. Sau đó xếp lại vị trí các ô trống thành các ô chữ nhât tròn chục, phần lẻ để riêng. Cuối cùng, cộng tổng số là có kết quả ngay không cần đếm nhẩm như vừa trình bày ở trên. Cụ thể xem hình trên: Các quân "tam giác là quân bị chết chôn vào. Ta thây đen có (góc dưới 60 + bên trái 10 + bên trên 4)=74, trắng có (góc trên trái 20 + góc trên phi10+ trung tâm 30 + điểm bù 5,5)=65,5. Kết quả vẫn chính xác đen thắng 8,5 điểm.

Trên đây là cách đếm mục Nhật bản, cách tính này được sử dụng phổ biến tại các cuộc thi đâu cờ Vây trên thế giới, trong đó có Giải cờ vây nghiệp dư thế giới tổ chức hàng năm ở Nhật Bản mà Việt Nam có được tham dự.

Được mailandfan sửa chữa / chuyển vào 00:51 ngày 21/04/2003

Gửi lúc 00:47, 21/04/03

Than phiền

( 1 người bầu )

covayVì cả Mailandfan@ và Otdo@ đều bận, không post tiếp lên đây được, Go_player post lên cái link để các bạn có thể thuận tiện tham khảo sách này,

link download sách Nhập môn cờ Vây, bằng font Unicode, do Quocdanh (KGS) chỉnh sửa: http://f1.pg.briefcase.yahoo.com/bc/go_retiredman/lst?.dir=/public&.src=bc&.view=l&BCID=go_retiredman
(file weiqit.zip, hoặc weiqit.doc)
link download nói trên đã hỏng, mời các bạn vào http://igofan.free.fr/Go%20source/nhapmoncovay/
để download- welcome

Da~ mang la''''''''y nghie.p va`o tha^n
Thi du`ng tra''''''''ch la~n tro`i ga`n tro`i xa

Được Go_player sửa chữa / chuyển vào 19:07 ngày 06/02/2005

Được Go_player sửa chữa / chuyển vào 23:02 ngày 09/02/2005

Gửi lúc 20:02, 27/10/03

Than phiền

hix, anh Bảo ơi, hãy để ai khác post tiếp đi, em nghĩ post lên đây đọc sẽ tiện hơn là copy ra máy, ..., em thì đợi sang năm sau mới post tiếp được, có gì cần post thì năm sau anh cứ bảo em nhá !!!
về việc bản quyền , em nghĩ anh làm vậy là đúng thôi !!! vì anh vẫn ... share qua briefcase mà, nhưng nếu anh in được thành sách thì hay quá à !!! chứ đọc trên máy tình thấy kô hay bằng trên giấy đâu !!! mà hình như vua cờ tái xuật bản ở nhà xuất bản kim đồng đúng kô ??? em thì cũng chưa đọc bản mới !!! nhưng kô bít trong đó có bản hướng dẫn đánh cờ vây kô ! em nói thật , nếu truyện đó mà đi cùng với nhập môn cờ vây của anh thì quả thật là quá tuyệt vời, hihihì, chào anh & các bạn yêu cờ vây, mailandfan sẽ sớm trờ lại với cờ vây, hẹn gặp lại !!!!

Được mailandfan sửa chữa / chuyển vào 08:09 ngày 19/11/2003

Gửi lúc 08:03, 19/11/03