Than phiền

Thiết bị lọc nước khử ni-tơ liên kết


Theo Phó giáo sư - Tiến sĩ Trần Văn Nhị - Trưởng phòng Quang sinh học (Viện Công nghệ Sinh học): tình trạng ô nhiễm đất, không khí nước (trong đó có nước ngầm) ở nhiều địa bàn hiện đang diễn ra rất nghiêm trọng. Trong các thành phần ô nhiễm của nước ngầm có các hợp chất ni-tơ vô cơ rất độc hại như: NH₄⁺, NO₃^-, NO₂^-. Tình trạng nhiễm bẩn ni-tơ liên kết trong nước ăn uống rất phổ biến trong các làng nghề chế biến nông sản kết hợp với chăn nuôi và các khu vực dân cư đông đúc. Nghiên cứu mẫu nước tại xã Minh Khai (Hoài Đức, Hà Tây), làng nghề chuyên chế biến tinh bột sắn cho thấy, hầu hết các giếng khoan đều chứa hơn l5mg NH₄⁺ /lít nước, cao gấp 10 lần tiêu chuẩn cho phép của Bộ Y tế (1,5mg/lít). Ngay cả nguồn cấp nước từ các nhà máy nước sạch của Hà Nội (Pháp Vân, Hạ Đình, Tương Mai) cũng chứa hàm lượng các độc tố ni-tơ đến mức báo động (10-30mg/lít)...

Để giải quyết tình trạng này, những năm gần đây, nhiều cơ quan nghiên cứu trong nước như: Viện Hoá học, Viện Khoa học Vật liệu, Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường Hà Nội... đã tiến hành các nghiên cứu nhằm tìm ra giải pháp khử được ni-tơ liên kết trong nước. Tại Viện Công nghệ Sinh học, từ năm 1998 Phó giáo sư Trần Văn Nhị cùng các cộng sự đã tiến hành nghiên cứu thiết bị lọc nước khử ni-tơ liên kết theo hướng sử dụng kỹ thuật lọc sinh học (sử dụng vi khuẩn).

Đến năm 1999 thiết bị khử ni-tơ liên kết (NIREF) được nghiên cứu thành công và triển khai thực nghiệm. Sau thời gian kiểm nghiệm khá dài, kết quả thụ được rất khả quan, nước ở những nguồn ô nhiễm đạt tiêu chuẩn quy định, thành phần ni-tơ trong nước dưới 1,5mg/lít.

NIREF có hình trụ, gồm bốn khoang: khoang nitrat hóa, khoang khử nitrat, hai khoang thu và xả cặn ra ngoài. Vỏ NIREF được chế tạo bằng thép inox không rỉ nên có độ bền rất cao. NIREF hoạt động bằng điện năng nhưng cũng không tốn nhiều do chỉ sử dụng dòng điện 30-150W. Hai van tiếp nhận và xả nước lọc ra ngoài được thiết kế ở phía trên cao để phòng khi mất điện, nước lọc không được sạch. Khi NIREF hoại động, tại khoang nitrat hóa, vi khuẩn được cố định trên bề mặt các hạt lọc, chúng tạo ra quá trình ôxy hóa NH₄⁺ thành NO^- và NO₃^-. ở khoang khử nitrat xảy ra quá trình chuyển hoá NO3- thành ni-tơ phân tử N₂ bay vào không khí. Hai khoang thu và xả cặn chỉ sử dụng sau một vài năm, khi nước lọc quá chậm. Các chủng vi khuẩn nitrat hóa và phản nitrat hóa đã được phân lập trên môi trường chọn lọc và sản xuất ở dạng dịch sinh khối để bám cố định vào các hạt lọc.

Hiện nay, Viện Công nghệ Sinh học có thể cung cấp các loại NIREF có thể chứa tối đa: 50 lít, 100 lít, 200 lít hoặc 300 lít nước với giá thành từ 700.000-2.500.000 đồng (khối lượng 50-l50kg). Tùy vào lượng ni-tơ liên kết có trong nước mà các loại NIREF này có thể xử lý với lưu lượng nước từ l5-l051ít/giờ. Phó giáo sư Trần Văn Nhị nói: "Đây là thiết bị lọc sinh học nên sử dụng có lợi cho sức khỏe, rất thích hợp ở quy mô gia đình". Được biết, Viện Công nghệ Sinh học sẵn sàng xét nghiệm miễn phí mẫu nước của mọi người gửi đến.

Hiện nay, Viện đang tiếp tục nghiên cứu để sử dụng NIREF với lưu lượng xử lý nước cao hơn nữa, phục vụ cho mọi nhu cầu chứ không chỉ với cấp độ như hiện nay".

Anh Đức
(Báo Nông thôn ngày nay)

Gửi lúc 11:18, 21/02/03

Than phiền

Các ứng dụng mới cho công nghệ sinh học nông nghiệp

Tương lai phát triển của ngành công nghệ sinh học là gì? Tổ chức công nghệ sinh học nông nghiệp Châu âu, gọi tắt là ABE - một tổ chức gồm các công ty tư nhân trong ngành có liên quan tới việc phổ biến thông tin về công nghệ sinh học cây trồng cho rằng có hai vấn đề chung trong rất nhiều những ứng dụng mới hay diễn biến mới đó là: các lợi ích thực tế có thể xác định được và tính khả thi được chứng minh. Trong một bài báo có tựa đề “ Sự phát triển của công nghệ sinh học trong tương lai”, ABE đề cập rằng “có rất nhiều các ứng dụng có lợi đang được phát triển không thể thực hiện được bằng cách nào khác ngoài biến đổi di truyền.”

Điều tra của ABE liệt kê những diễn biến này thành các loại dưới đây:

* Các đặc tính về chất lượng nhằm nâng cao chất lượng thực phẩm: chuối với các thành phần bảo quản tốt hơn; những cải tiến đối với các loại cây cho dầu; ngô với giá trị làm thức ăn gia súc cao hơn; cà chua với hàm lượng flavonol cao; cà chua với hàm lượng lycopene cao; ngô với tỷ lệ vitamin E cao hơn; và đậu tương có hàm lượng protein cao hơn.

* Các cây trồng có lợi cho môi trường của chúng ta: ngô với các lợi ích tăng chất phốt pho; cây trồng chịu được các áp lực về môi trường; và những điều chỉnh về sinh học thông qua cây trồng chịu được thạch tín.

* Cây trồng có khả năng tăng sản lượng lương thực: gạo cho sản lượng cao; ngô trồng được trên đất nhiễm phèn (có nhiều tính axit); và khoai lang kháng virut.

* Tạo ra dược phẩm: ngô có lợi cho những người mắc bệnh xơ nang; và các vắc xin từ rau quả.

* Các cây trồng không dùng làm thực phẩm: các cây trồng lấy gỗ thấp để làm giấy; và các cây dùng làm năng lượng.

ABE cho biết trong khi điều tra chỉ “thực sự thảo luận sơ qua về những diễn biến trong công nghệ sinh học cây trồng thì trong nhiều trường hợp công nghệ sinh học sẽ được sử dụng vì đó là cách tốt nhất (hoặc có thể là cách duy nhất) để đạt được kết quả”.

Để biết thêm chi tiết xin truy cập địa chỉ sau: http://abeurope.dynamicweb.dk/
images/files/abe_issues_paper_6.pdf

Gửi lúc 16:22, 18/03/03

Than phiền

Diệt muỗi bằng công nghệ sinh học

Các nhà khoa học tại Florida (Mỹ) đã sản xuất được một loại thức ăn đặc biệt dành cho muỗi. Loại thức ăn này sẽ khiến muỗi cái trưởng thành không thể phát triển được và sẽ chết trong vòng 2 ngày.

Về bản chất, loại thức ăn cho muỗi này có thành phần quan trọng là TMOF, loại hormone gây phá huỷ protein. Trong cơ thể một muỗi cái trưởng thành, hormon này sẽ thông báo đến các tế bào muỗi là đã sản xuất đủ axit để sản xuất trứng. Đây là thông báo đánh lừa và sẽ khiến các hoạt động của muỗi cái bị lạc hướng rồi chết đi. Loại thuốc này sẽ được các nhà khoa học thuộc đại học Floria và các công ty công nghệ sinh học tiến hành thí nghiệm trên hiện trường.

Muỗi là một trong những loài vật có khả năng truyền bệnh sang người, ví dụ truyền virus bệnh sốt rét và các loại virus khác. Tại nhiều nước, người ta đã sử dụng DDT, một loại hoá chất độc hại, để kiềm chế sự phát triển của muỗi.

Theo tiến sỹ Borovsky, trưởng nhóm nghiên cứu đại học Floria, phương pháp diệt muỗi mới này vừa không gây ô nhiễm môi trường, vừa có thể diệt được nhiều loại muỗi khác nhau.

Gửi lúc 14:45, 23/04/03

Than phiền

Quyền sở hữu quốc gia về tài nguyên sinh học

ĐBSCL chiếm hơn 90% lượng gạo và 51% thuỷ sản xuất khẩu (XK) của cả nước, trong đó cá ba sa, cá tra, tôm sú, gạo thơm... đang có nhiều ưu thế. Song, VN vẫn chưa có chương trình nghiên cứu nào ở cấp độ phân tử để chứng minh quyền sở hữu quốc gia (SHQG) về tài nguyên sinh học (SH) khi hội nhập AFTA.

Gene tạo mùi thơm của gạo Thái Lan bị "đánh cắp" là bài học nhãn tiền. Hiện có ít nhất là 7 tổ chức nước ngoài nghiên cứu về cá basa, cá tra và tôm sú. Điều gì sẽ xảy ra nếu một Cty xuyên quốc gia liên kết với một Cty ở nước láng giềng đăng ký quyền sở hữu quốc gia và khai thác nguồn lợi này trong khi chúng ta chưa chuẩn bị đủ chứng cứ khoa học (KH)?

Nhận thức tầm quan trọng của vấn đề, Kiên Giang là tỉnh đầu tiên đầu tư 250 triệu đồng cho Viện Nghiên cứu và Phát triển công nghệ sinh học (NC&PTCNSH), Trường Đại học (ĐH) Cần Thơ thực hiện đề tài nghiên cứu về tính đa dạng SH và chẩn đoán bệnh đốm trắng, bệnh đỏ thân đầu vàng cho tôm nhằm có đủ chứng cứ KH đăng ký "tác quyền sinh vật", đồng thời ngăn chặn 95% nguyên nhân gây tôm chết hàng loạt ở các nước Châu Á và vùng ven biển ĐBSCL. Công trình triển khai từ giữa năm 2002, do GS-TS Trần Phước Đường làm chủ đề tài, dự kiến vào tháng 5 này sẽ tổ chức chuyển giao công nghệ. PGS-TS Nguyễn Văn Bá - Phó Giám đốc viện - còn cho biết thêm: "Chúng tôi vừa được NAFIQACEN đề nghị xác định gene con cá cơm ở vùng biển Phú Quốc, phục vụ đăng ký thương hiệu cho loại nước mắm nổi tiếng của VN".

Tiếp nối Kiên Giang, Đồng Tháp vừa triển khai đề tài ứng dụng CNSH trong nhận diện và phân loại giống xoài nhằm quản lý tốt nguồn gene, tạo chứng cứ KH khi đăng ký thương hiệu và chống hàng giả trong hoạt động SXKD cây giống. Nhu cầu đang lớn dần... TS Hà Thanh Toàn - Giám đốc Viện NC&PTCNSH - nhấn mạnh: "Một trong những chức năng của viện là quản lý chất lượng ở mức độ phân tử các loại giống cây trồng, vật nuôi, sản phẩm sau thu hoạch, thực phẩm chế biến... nhằm phát hiện tác nhân gây bệnh, dư lượng hoá chất trong sản phẩm, phục vụ đăng ký thương hiệu hàng hoá và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Để thực hiện được điều đó, cần phải có một trung tâm kiểm nghiệm SH".

Ý tưởng này được Trường ĐH Cần Thơ ủng hộ tận tình: Giao hẳn cho viện một khu nhà 2 tầng và chính thức đề nghị Bộ GDĐT phê duyệt dự án đầu tư hơn 68,2 tỉ đồng để nâng cấp, xây mới 5 phòng thí nghiệm hiện đại, ngang tầm các nước trong khu vực về: Vi sinh vật, công nghệ tế bào, sinh hoá - sinh học phân tử, công nghệ sinh học thực phẩm và tin sinh học. Trước mắt, phòng thí nghiệm vi sinh vật đã được đầu tư 3,58 tỉ đồng.

Trên màn hình máy tính ở phòng thí nghiệm SH phân tử, "phổ diện điện di" của xoài cát Hoà Lộc hiện ra không khác gì mã vạch hàng hoá trong siêu thị. Chủ nhân của cây xoài được công nhận là cây giống quốc gia này muốn chứng minh những cây khác trong vườn cũng có chung nguồn gene. Chỉ sau vài giờ, hàng loạt "mã vạch" giống hệt nhau xuất hiện. Từ nay, ông đã có chứng cứ KH để khẳng định "cả vườn đều đạt chuẩn quốc gia". Ở VN, còn biết bao cây trồng, vật nuôi đang cần "mã vạch"! Lê Vũ Tuấn

Gửi lúc 20:15, 06/05/03

Than phiền

Xơ hoá nang phổi được xem là một bệnh hết sức nguy hiểm vì nó chỉ cho phép người bệnh kéo dài tuổi thọ dưới 31 tuổi. Cho dù các nhà khoa học thế giới đã khẳng định liệu pháp gene là vũ khí hữu hiệu để "phục sinh" lại sự sống của phổi, song cho tới nay họ chưa tìm ra được một loại virus - cửu vạn - để tải gene khoẻ mạnh tới các tế bào nang của phổi.

Các virus đã thử nghiệm không đủ sức tiếp cận với tế bào nang, bởi cơ quan bảo vệ của phổi luôn luôn dựng rào chắn để ngăn chúng đi sâu vào phía trong phổi.

Vừa qua, GS Paul McCray thuộc Trường ĐH Iowa, Mỹ, đã quyết định sử dụng loại virus chết người Ebola để tải gene khoẻ mạnh vào thay thế cho các gene đã bị tổn thương khiến cho phổi bị xơ hoá. Ebola là một loại virus có khả năng gây lây nhiễm rất lớn, rất mạnh so với các loại khác vì chúng có sức đề kháng tốt và tốc độ thâm nhập sâu vào các cơ quan trong cơ thể rất cao.

Tại phòng thí nghiệm ở Iowa, GS McCray đã tạo ra một loại virus mới. Lõi của nó bao gồm các DNA khoẻ mạnh có chức năng chữa trị cho các gene của tế bào nang phổi bị bệnh, vỏ ngoài của nó - áo protein - chính là các virus Ebola được "lập trình" sao cho có khả năng thâm nhập sâu vào trong phổi song lại không gây nhiễm cho cơ quan này và vô hại cho cơ thể. Sau khi được virus Ebola mang tới bề mặt các tế bào nang, DNA rời khỏi vỏ bọc và thực hiện nhiệm vụ của chúng. Ngọc Hà (Theo Virology, 5.2003) LĐ số 134 Ngày 14.05.2003

Gửi lúc 19:45, 14/05/03