Than phiền

BÉ ƠI BÉ: CON KIẾN!

Em thường thấy trên vỉa hè, ngoài vườn, những con kiến bò hàng dài, hoặc xúm lại tha mồi, hay dọn tổ từ nơi này đến nơi khác, mang theo cả trứng lẫn thức ăn. Giống kiến sống thành đoàn thể. Mỗi tổ kiến gồm có hai ba chục kiến cái gọi là kiến chúa, vài trăm kiến đực và hàng vạn kiến thợ. Kiến chúa và kiến đực có cánh và lớn hơn kiến thợ.

Thân kiến gồm có ba phần: đầu, ức và bụng. Đầu có hai râu, hai mắt và miệng. Khi kiến cắn ta, miệng nó nhả ra một chất độc làm đau nhức. Kiến chúa và kiến đực ở luôn trong tổ, chỉ có kiến thợ ra ngoài kiếm thức ăn. Có thứ kiến biết nuôi rệp cây để hút chất bổ trong cơ thể của rệp cây như người ta nuôi bò lấy sữa vậy. Kiến chúa sau khi đẻ trứng thì rụng cánh, không mọc nữa. Kiến thợ mang những trứng đó để vào các ngăn trong hang. Trứng nở thành sâu, sâu thay vỏ biến ra ấu trùng, ấu trùng thành con kiến.

Có nhiều giống kiến khác nhau. Kiến hay bâu vào thức ăn của ta, có khi đốt ta nữa. Các em nhớ tránh các ổ kiến vì kiến cắn đau lắm.

Cô Ba Ký Cóp

Gửi lúc 08:18, 28/07/02

Than phiền

BÉ ƠI BÉ! CON ẾCH

Nếu các em có dịp lại gần một cái ao vào mùa xuân, các em sẽ nghe tiếng kêu "ộp, ộp, ộp". Đó là tiếng kêu của con ếch, tiếng kêu của nó có thể vang xa tới cả cây số. Ếch có cặp mắt lồi, miệng rộng, chân dài ngón có màng bọc, da nhờn, mỏng và trơn. Lúc ở dưới nước, ếch thở bằng mang, khi vùi mình xuống bùn, ếch thở bằng da. Khi lớn lên, ếch thở bằng phổi.

Ếch cái đẻ trứng từng chùm dính vào nhau bằng chất nhờn, lềnh bềnh trong ao. Tuần sau trứng nở ra nòng nọc chưa có mắt và chỉ có một miệng hút nhỏ, trên đầu có một cái mang để thở. Khi nòng nọc biết vẫy đuôi và bơi giỏi rồi, miệng hút biến mất. Sau hai tháng nòng nọc lớn, phía sau mắt có một khe hở nhỏ, trong khe là mang để thở như cá.

Qua tháng thứ ba, mọc chân, thay mang. Khi miệng hút thay đổi, nó không ăn được, phải sống bằng đồ ăn tích trữ ở đuôi. Sau đuôi nòng nọc ngắn dần và biến mất, chân nòng nọc dài ra và biến thành ếch.

Họ hàng với ếch có nhái, chẫu chàng, con hỏa xà.

Thịt ếch ăn rất ngon. Em hỏi má có làm món "ếch chiên bơ" cho ba"nhậu" không?

CÔ BA KÝ CÓP

Gửi lúc 08:22, 28/07/02

Than phiền

BÉ ƠI! COI CHỪNG CON MUỖI
Ban đêm ngồi học, em thường nghe tiếng muỗi vo ve bên tai, hay bị muỗi đốt ở chân, ở tay, đau quá chừng luôn.

Muỗi là một giống côn trùng nhỏ, thường hoạt động về ban đêm. Đầu muỗi rất nhỏ, có hai râu và một cái vòi thẳng dùng để chích và hút. Ức mang một đôi cánh hẹp, dài và ba đôi chân nhỏ như sợi tóc. Bụng muỗi dài, có bảy đốt lốm đốm đen. Muỗi ưa sống nơi tối, ẩm thấp. Muỗi cái đốt xcác loài vật và người để hút máu, còn muỗi đực thích hút mật hoa và trái chín.

Muỗi đẻ trứng ở nơi nước đọng từng chùm từ 50 đến 200 trăm trứng. Trứng nở ra cung quăng, cung quăng hóa ra ấu trùng, thỉnh thoảng nó phải ngoi lên mặt nước để thở. Sau cùng ấu trùng biến thành muỗi, bay khỏi mặt nước để kiếm ăn.

Khi muỗi đốt người thì vòi tiết ra một thứ nước có tính chất làm cho máu khỏi đông lại. Khi nó rút vòi ra, nước đó ngấm vào da thịt làm cho ta ngứa hoặc nổi nụm lên.

Ở miền nhiệt đới có giống muỗi a-nô-phen rất nguy hại, hút máu và truyền bệnh sốt rét cho người.

Gửi lúc 08:24, 28/07/02

Than phiền

KÝ CÓP SƯU TẦM: BÉ ƠI, CHÂU CHẤU!
Con châu chấu thân dài, màu xanh lá cây. Đầu châu chấu có hai râu dài luôn luôn ngoe nguẩy, hai mắt lớn và miệng có ngàm để nghiền thức ăn. Ức có hai đôi cánh:đôi cánh ngoài cứng và dài, đôi cánh trong màu đỏ, xếp như nếp quạt. Chân có ba đôi. Đôi chân sau dài, to và khỏe, dùng để nhảy. Bụng dài, mềm, có nhiều đốt. Đốt cuối cùng có cái ngòi nhọn dùng đào đất làm tổ đẻ trứng. Khi gặp địch thủ, châu chấu thường nhả ra một chất nước đen đen và hôi để tự vệ.

Châu chấu ăn lá cỏ, lá cây. Cuối mùa hè đẻ trứng. Đến mùa xuân năm sau, trứng nở ngay ra châu chấu non không có cánh, rồi thay đổi da tới năm lần, mọc cánh, trở thành châu chấu.

Cào cào cũng thuộc loài châu chấu, râu ngắn hơn. Cào cào bay từng đàn đen nghịt, ưa cắn hại mùa màng.

Có dịp ra ruộng lúa, các em sẽ thấy những con châu chấu nhảy tanh-tách rất xa và biến mất trong bụi cây, đám cỏ.

Gửi lúc 08:26, 28/07/02

Than phiền

BÉ ƠI, CON CÁ!

Trung thu vừa rồi, mẹ mua cho em lồng đèn con cá chép bằng giấy.

Còn con cá chép ở dưới nước thì sao. Nó vầy nè:

Cá chép hình thoi khiến cá rẽ nước dễ dàng để bơi, da nó phủ lớp vảy lóng lánh xếp lên nhau như ngói lợp nhà. Đầu có hai mắt tròn và to, không có mí mắt, mõm nhọn có môi.

Cá chép có hai vây ở cạnh đầu và hai vây ở bụng thay cho tứ chi. Nó còn một vây trên lưng, một vây dưới bụng và một vây ở đưới nữa. Nó dùng vây để bơi và đuôi để lái.

Cá chép có xương sống ở lưng và nhiều xương nhỏ. Dạ dày bé, ruột ngắn, gan mật to. Trong bụng có bong bóng chứa không khí để giúp cá giữ vị trí thăng bằng trong nước và tùy ý lặn sâu hay nổi lên gần mặt nước. Cá cái đẻ trứng, mỗi buồng trứng có hàng chục vạn trứng nhỏ.

Cá thở bằng go. Cá há miệng cho nước vào vàkhi nó ngậm miệng, nước bị đẩy ra ngoài qua go. Cá ăn tôm tép, cung quăng, sâu bọ và hạt ngũ cốc. Có hai thứ cá: cá nước ngọt ở sông như cá chép, cá mè, cá trê, cá gíc và cá nước mặn như cá thu, cá chim, cá bơn, cá đuối v.v...Cá dùng để ăn và làm nước mắm.

KÝ CÓP SƯU TẦM

Gửi lúc 08:52, 28/07/02